تبلیغات
هر چی تو بخوای - زلزله یک کابوس
 
هر چی تو بخوای
هدف ما رضایت شماست
درباره وبلاگ


من بردیا مرادی هستم . 15 سالمه و اهل کرمانشاهم

این سایت جهت اطلاع رسانی به شما عزیزان است .

تمامی اطلاعات این وبلاگ با هکاری سه سایت تبیان و سایت باشگاه و سایت رشد گرفته شده .

(اگر در مورد مطلبی میخواهید که در این وبلاگ نیست بگین تا اون مطلب رو پیدا کنم و در وبلاگ بزارم )


مدیر وبلاگ : بردیا مرادی
نویسندگان
نظرسنجی
نظرتون در مورد وبلاگم چیه ؟








سه شنبه 20 بهمن 1388 :: نویسنده : بردیا مرادی

استقرار ایران‌ در میان‌ دو فلات‌ اروپا آسیا و عربستان‌ تجربه‌ زلزله‌های‌ متعدد در طول‌ تاریخ‌، وقوع‌ 130 زلزله‌ شدید در نقاط‌ لرزه‌خیز كشور در قرن‌ بیستم‌، تلفات‌ انسانی‌، خسارات‌ اقتصادی‌ اجتماعی‌ و آثار طولانی‌ مدت‌ آن‌ نشانی‌ از لرزه‌خیزی‌، آسیب‌پذیری‌ شدید و بالتبع‌ خطرپذیری‌ بالای‌ كشور در برابر زلزله‌ است‌.


زمین‌ لرزه‌ پدیده‌ یی‌ است‌ كه‌ از رها شدن‌ ناگهانی‌ انرژی‌ انباشته‌ شده‌ در پوسته‌ بالایی‌ زمین‌ ایجاد می‌شود و در واقع‌ بازتاب‌ یك‌ رویداد زمین‌شناختی‌ است‌. مطالعه‌ زمین‌ لرزه‌ها موضوع‌ شاخه‌ ویژه‌ یی‌ از علوم‌ زمین‌ محسوب‌ می‌ شود كه‌ به‌ آن‌ زلزله‌ شناسی‌ می‌ گویند. در واقع‌ در زلزله‌ شناسی‌، موضوع‌ اعمال‌ نیرو بر سنگ‌ها، حركت‌، تغییر شكل‌ آنها و بطور كلی‌ فیزیك‌ سنگ‌ مطرح‌ می‌ شود.


لرزش‌های‌ زمین‌ را كه‌ برای‌ انسان‌ محسوس‌ اند، مهلرزه‌ «لرزه‌ های‌ بزرگ‌» و آنهایی‌ را كه‌ تنها به‌ كمك‌ اسباب‌های‌ لرزه‌ نگاری‌ می‌ توان‌ ثبت‌ كرد لرزه‌ «لرزه‌های‌ كوچك‌» می‌ نامند.


محلی‌ در درون‌ پوسته‌ زمین‌ كه‌ انرژی‌ از آنجا رها می‌ شود كانون‌ زمین‌ لرزه‌ خوانده‌ می‌ شود. برای‌ ساده‌ تر شدن‌ كار، فرض‌ می‌ كنند كانون‌ زمین‌ لرزه‌ محدود به‌ یك‌ نقطه‌ می‌ شود كه‌ آن‌ را مركز درونی‌ زمین‌ لرزه‌ می‌ گویند. با چنین‌ فرضی‌، نخستین‌ تكانی‌ از این‌ نقطه‌ آغاز و انرژی‌ رها شده‌ به‌ صورت‌ موج‌ از آنجا در تمام‌ جهت‌ها انتشار می‌یابد. گذار این‌ موج‌ها به‌ همه‌ ذرات‌ مسیر خود حركت‌ نوسانی‌ تحمیل‌ می‌كند. بنابراین‌ زمین‌ لرزه‌ نشانه‌گذار این‌ موج‌ها و انتقال‌ انرژی‌ است‌. نقطه‌یی‌ بر روی‌ سطح‌ زمین‌ كه‌ درست‌ بالای‌ مركز درونی‌ قرار گرفته‌ است‌، رومركز زمین‌ لرزه‌ نامیده‌ می‌ شود و انتظار این‌ است‌ كه‌ در اطراف‌ این‌ نقاط‌ شدت‌ تكان‌ زمین‌ بیشتر باشد. رومركز مكانی‌ است‌ كه‌ وسایل‌ ارتباط‌ جمعی‌ وقوع‌ زمین‌ لرزه‌ها گزارش‌ می‌ كنند. صفحه‌یی‌ كه‌ بر روی‌ آن‌ شكستگی‌ روی‌ می‌دهد صفحه‌ گسله‌ خوانده‌ می‌ شود. اثر این‌ صفحه‌ بر روی‌ سطح‌ زمین‌ رد گسله‌ یا گسله‌ می‌نامیم‌.


زمین‌لرزه‌ ممكن‌ است‌ بطور طبیعی‌ پدید آید یا بر اثر رویدادهای‌ ساخت‌ بشر به‌ وقوع‌ بپیوندند. بر مبنای‌ دلایل‌ پیدایش‌، زمین‌لرزه‌ها را به‌ دسته‌های‌ متفاوت‌ تقسیم‌ بندی‌ می‌كنند كه‌ زمین‌لرزه‌های‌ ناشی‌ از رویدادهای‌ طبیعی‌ مانند زمین‌لرزه‌های‌ زمین‌ ساختی‌، آتشفشانی‌ بر اثر بازشدن‌ ناگهانی‌ كانالهایی‌ در پوسته‌ زمین‌، حركات‌ سریع‌ ماگما، فروریختن‌ غارها و كانالهای‌ زیرزمینی‌، اقیانوسی‌، رهاشدن‌ ناگهانی‌ انرژی‌ ذخیره‌ كه‌ در اثر برهم‌ كنش‌ در چند صفحه‌ پوسته‌ ایجاد می‌شود و پس‌ از زمین‌لرزه‌های‌ ناشی‌ از رویدادهای‌ زمین‌لرزه‌های‌ القایی‌ «لرزه‌های‌ ناشی‌ از انفجار در معادن‌، تزریق‌ آب‌ یا سیال‌های‌ دیگر به‌ داخل‌ زمین‌...» از آن‌ جمله‌ هستند.اغلب‌ پیش‌ از لرزش‌ اصلی‌، لرزه‌های‌ كوچكتری‌ با فاصله‌ چند روز یا چند هفته‌ پیش‌ از تكان‌ اصلی‌ در نزدیكی‌ محل‌ زلزله‌ روی‌ می‌دهد. پیش‌لرزه‌ را همواره‌ نمی‌توان‌ مقدمه‌ وقوع‌ یك‌ زلزله‌ بزرگ‌ قلمداد كرد چرا كه‌ در مواردی‌ بسیار لرزش‌های‌ خفیفی‌ مشاهده‌ شده‌ تكان‌های‌ شدیدی‌ به‌ دنبال‌ نداشته‌ است‌، پاره‌یی‌ اوقات‌ نیز یك‌ زلزله‌ مخرب‌ خود پیش‌ لرزه‌ زلزله‌یی‌ فوق‌العاده‌ مخرب‌ دیگر بوده‌ كه‌ به‌ دنبال‌ آن‌ به‌ وقوع‌ پیوسته‌ است‌. پاره‌یی‌ اوقات‌ پس‌ از تكان‌های‌ اصلی‌، تعداد


ی‌ لرزش‌ خفیف‌ متعادل‌ كننده‌ با منشاء نزدیك‌ به‌ كانون‌ اصلی‌ لرزش‌ روی‌ می‌دهد كه‌ پس‌لرزه‌ خوانده‌ می‌شود. سلسله‌ پس‌لرزه‌ها امكان‌ دارد چند روز، چند هفته‌ و حتی‌ گاهی‌ سال‌ها ادامه‌ یابد.


پوسته‌ زمین‌


پوسته‌ با ضخامت‌ بین‌ 20 تا 60 كیلومتر در قاره‌ها و 8 تا 12 كیلومتر در اقیانوس‌ها قشر نسبتاص نازكی‌ را بر روی‌ كره‌ زمین‌ تشكیل‌ می‌دهد. اغلب‌ پوسته‌ از دو لایه‌ افقی‌ تقریباص هم‌ ضخامت‌ تشكیل‌ شده‌ است‌ كه‌ لایه‌ بالایی‌، سنگ‌های‌ گرانیتی‌ و لایه‌ زیرین‌ سنگ‌های‌ بازالتی‌ را شامل‌ می‌شود. مرز بین‌ این‌ دو لایه‌ توسط‌ ناپیوستگی‌ كنراد مشخص‌ می‌شود.


ضخامت‌ پوسته‌ زمین‌ در نقاط‌ مختلف‌ تفاوت‌ دارد، اما بطور كلی‌ در زیر رشته‌ كوه‌های‌ قاره‌یی‌ حداكثر مقدار خود را دارد. ضخامت‌ پوسته‌ در دشت‌ها و سپرهای‌ قاره‌یی‌ كمتر است‌ و در فلات‌ قاره‌ از آن‌ هم‌ كمتر می‌شود. نازك‌ترین‌ بخش‌ پوسته‌ را در اقیانوسها، مخصوصاص در نزدیكی‌ محور پشته‌های‌ اقیانوسی‌، می‌توان‌ مشاهده‌ كرد.


امواج‌ لرزه‌یی‌


حركت‌ زمین‌ توسط‌ موج‌ لا، تقریباص شبیه‌ موج‌ ح‌ است‌، با این‌ تفاوت‌ كه‌ ذرات‌ ماده‌ به‌ موازات‌ سطح‌ زمین‌ و در جهت‌ عمود بر انتشار موج‌ حركت‌ كرده‌ و ذرات‌ در صفحه‌ حركت‌ قائم‌ ندارند. انتشار این‌ موج‌ مانند تكانهایی‌ است‌ كه‌ بر اثر حركت‌ طناب‌ به‌ سمت‌ چپ‌ و راست‌ ایجاد می‌شود. موجهای‌چ‌ث قدری‌ سریعتر از امواج‌حث حركت‌ كرده‌ و زودتر بر روی‌ لرزه‌نگاشت‌ ظاهر می‌شوند.


 


امواج‌ «چ» تراكمی‌


امواج‌ تراكمی‌ از همه‌ محیط‌ هایی‌ كه‌ توان‌ تحمل‌ فشار را دارند از جمله‌ ازگازها، جامدات‌ و مایعات‌ عبور می‌كنند. موجهای‌ تراكمی‌ نزدیك‌تر از موجهای‌ عرضی‌ حركت‌ می‌كنند. ذراتی‌ كه‌ تحت‌ تاثیر موج‌ك‌ قرار می‌گیرند در جهت‌ انتشار موج‌ به‌ جلو یا عقب‌ نوسان‌ می‌كنند. درصورتی‌ كه‌ بخشی‌ از یك‌ فنر را جمع‌ كرده‌ و بطور ناگهانی‌ رها كنیم‌، فشردگی‌ تمام‌ طول‌ فنر را طی‌ خواهد كرد تا به‌ انتهای‌ آن‌ برسد. در این‌ مثال‌ فنر در راستای‌ حركت‌ موج‌ به‌ ارتعاش‌ درآمده‌ است‌ كه‌ بسیار شبیه‌ به‌ نحوه‌ انتشار امواج‌چ است‌.


 


امواج‌ ریلی‌


این‌ امواج‌ به‌ نحو خاصی‌ حركت‌ می‌كنند، بدین‌ ترتیب‌ كه‌ حركت‌ ذرات‌ در امتداد مدارهای‌ دایره‌یی‌ صورت‌ می‌گیرد. درست‌ مانند حركت‌ امواج‌ در سطح‌ اقیانوس‌ البته‌ جهت‌ حركت‌ دایره‌ها برخلاف‌ جهت‌ حركت‌ امواج‌ اقیانوس‌ است‌ به‌ عبارتی‌ حركات‌ ذرات‌ سنگ‌، مداری‌ بیضوی‌ سپگرد را در صفحه‌ قائمی‌ به‌ طرف‌ منشاء زمین‌لرزه‌ طی‌ می‌كنند.


 


امواج‌ عرضی‌«ح‌»


این‌ امواج‌ تنها در محیطهایی‌ كه‌ می‌توانند در برابر تغییر شكل‌ به‌ شی‌ء مقاومت‌ كنند، مانند محیط‌های‌ جامد منتشر می‌شوند. مایعات‌ و گازها در برابر این‌ تغییر شكل‌ مقاومتی‌ نشان‌ نمی‌دهند بدین‌ جهت‌ امواج‌ ح‌ را منتقل‌ نمی‌كنند. درصورتی‌ كه‌ یك‌ طناب‌ را به‌ دیواری‌ متصل‌ كرده‌ و سر دیگر آن‌ را در دست‌ گرفته‌ و به‌ صورت‌ قائم‌ حركت‌ دهیم‌، در طناب‌ موجی‌ ایجاد می‌شود كه‌ این‌ همان‌ حالتی‌ است‌ كه‌ در مورد امواج‌ ح‌ دیده‌ نمی‌شود. طول‌ طناب‌ را طی‌ كرده‌ و به‌ دیوار خواهد رسید. جهت‌ ارتعاش‌ طناب‌ عمود به‌ جهت‌ حركت‌ موج‌ ایجاد شده‌ است‌.


 


موجهای‌ لرزه‌یی‌


امواج‌ زمین‌ لرزه‌ را با توجه‌ به‌ حركتشان‌ در داخل‌ یا سطح‌ زمین‌ به‌ دو دسته‌ «امواج‌ داخلی‌ یا پیكری‌» و «امواج‌ سطحی‌» تقسیم‌ می‌كنند.


امواج‌ سطحی‌ بیشترین‌ انرژی‌ ناشی‌ از تكانهای‌ كم‌ عمق‌ را دارا بوده‌ و عامل‌ اصلی‌ خرابی‌های‌ ناشی‌ از زمین‌ لرزه‌ بخصوص‌ در مناطق‌ مسكونی‌ هستند. این‌ گروه‌ از امواج‌ پس‌ از تداخل‌ موجهای‌ داخلی‌ در امتداد حد فاصلها، شروع‌ به‌ ارتعاش‌ كرده‌ و عمق‌ نفوذ محدودی‌ دارند، از این‌رو همواره‌ در نزدیكی‌ سطح‌های‌ ناپیوستگی‌ متمركز می‌شوند.بدین‌ جهت‌ در محیطهای‌ همگن‌ و محیطهای‌ نامحلول‌ موجهای‌ سطحی‌ نخواهیم‌ داشت‌. این‌ امواج‌ كه‌ به‌ نامهای‌ موجهای‌ محدود شده‌ و یا موجهای‌ هدایت‌ شده‌ نیز معروفند خود به‌ گروههای‌ مختلفی‌ چون‌ «امواج‌ لاو» و «امواج‌ ریلی‌» تفكیك‌ می‌شوند.امواج‌ داخلی‌ یا پیكری‌ دسته‌ دیگری‌ از امواج‌ لرزه‌یی‌ هستند كه‌ در درون‌ زمین‌ حركت‌ كرده‌ و در تمامی‌ جهات‌ منتشر می‌شوند و باسرعتی‌ بیش‌ از موجهای‌ سطحی‌ حركت‌ می‌كنند .امواج‌ داخلی‌ نیزبه‌ دوگروه‌ امواج‌ طولی‌ یا اولیه‌ و امواج‌ عرضی‌ یا ثانویه‌ قابل‌ تقسیم‌ هستند.این‌ امواج‌ توسط‌ ویژگی‌هایی‌ چون‌ سرعت‌،دامنه‌،طول‌ موج‌،دوره‌ تناوب‌ و فركانس‌ از یكدیگر تمییز داده‌ می‌شوند.


 


پیش‌بینی‌ و پیشگیری‌ زمین‌لرزه‌


گردآوری‌ اطلاعات‌ درمورد زمین‌ لرزه‌های‌ قدیمی‌ و زمین‌ لرزه‌ های‌ ثبت‌ شده‌ یك‌ ناحیه‌ یا متعلق‌ به‌ یك‌ گسل‌ فعال‌ بااستفاده‌ از روشهای‌ دیرینه‌ لرزه‌شناسی‌ و بررسی‌ آماری‌ آنها، فراوانی‌ رخدادهای‌ زمین‌ لرزه‌یی‌ با بزرگی‌ خاص‌ را به‌ دست‌ می‌دهد.


اغلب‌ زمین‌ لرزه‌ها در امتداد گسل‌های‌ فعال‌ اتفاق‌ می‌افتند. از این‌ رو شناسایی‌ گسل‌های‌ فعال‌ و نقشه‌ برداری‌ از آنها «مناطق‌ لرزه‌خیز» یابه‌ عبارتی‌ محلهای‌ وقوع‌ زمین‌ لرزه‌های‌ احتمالی‌ را مشخص‌ می‌كند. گردآوری‌ اطلاعات‌ در مورد زمین‌ لرزه‌های‌ گذشته‌ یك‌ منطقه‌ و پیاده‌ كردن‌ آنها به‌ روی‌ نقشه‌،مناطق‌ خطر را هرچه‌ بهتر مشخص‌ می‌سازد.


بررسی‌های‌ آماری‌ فراوانی‌ رخداد زمین‌ لرزه‌ها در یك‌ منطقه‌ احتمال‌ «دوره‌ بازگشت‌» زمین‌ لرزه‌ با یك‌ بزرگی‌ مشخص‌ را به‌ دست‌ می‌دهد. به‌ همین‌ دلیل‌ جداولی‌ جهت‌ بررسی‌ زمین‌لرزه‌های‌ ایران‌ و جهان‌ تنظیم‌ شده‌ است‌.به‌ عنوان‌ مثال‌ اگر دوره‌ بازگشت‌ زمین‌ لرزه‌ های‌ یك‌ منطقه‌ صد سال‌ باشد به‌ این‌ معنی‌ است‌ كه‌ در هر قرن‌ یك‌ زمین‌ لرزه‌ با بزرگی‌ خاصی‌ ممكن‌ است‌ در منطقه‌ اتفاق‌ بی‌افتد. به‌ این‌ ترتیب‌ هرچه‌ از زمان‌ وقوع‌ زمین‌ لرزه‌ مخرب‌ قبلی‌ منطقه‌ بگذرد، احتمال‌ وقوع‌ زمین‌ لرزه‌ مخرب‌ بعدی‌ بیشتر می‌شود. از آغاز قرن‌ هجدهم‌ تا كنون‌ بیش‌ از سه‌ میلیارد نفر جان‌ خود را در زمین‌ لرزه‌ها از دست‌ داده‌اند.


 


بررسی‌ آماری‌ زمین‌ لرزه‌های‌ ایران‌


برخی‌ از شهرهای‌ بزرگ‌ كشور ما در مجاورت‌ گسل‌های‌ فعال‌ ساخته‌ شده‌اند و متاسفانه‌ هرچند مدت‌ یك‌ بار در بخشی‌ از ایران‌ زمین‌ لرزه‌یی‌ مخرب‌، خسارتهای‌ جبران‌ ناپذیری‌ به‌ بار می‌آورد. بررسی‌های‌ اخیری‌ كه‌ در مورد لرزه‌خیزی‌ و دوره‌های‌ بازگشت‌ زمین‌ لرزه‌های‌ ایران‌ صورت‌ گرفته‌ نتایج‌ تكان‌ دهنده‌یی‌ را به‌ همراه‌ داشته‌ است‌. به‌ این‌ ترتیب‌ كه‌ شهرهایی‌ مثل‌ تهران‌، تبریز، نیشابور، قزوین‌، كاشان‌، مشهد، شیراز كه‌ در مناطقی‌ با خطر نسبی‌ بالا واقع‌ شده‌اند و زمین‌ لرزه‌های‌ ویران‌ كننده‌یی‌ در آنها به‌ ثبت‌ رسیده‌ است‌، مدت‌ مدیدی‌ است‌ كه‌ فعالیت‌ لرزه‌ خیزی‌ مهمی‌ نداشته‌اند. بررسی‌های‌ آماری‌، ذخیره‌ بازگشت‌ زمین‌ لرزه‌های‌ ویرانگر تهران‌ را به‌ دست‌ می‌دهد. در شهر تهران‌ بخش‌ قابل‌ توجهی‌ از جمعیت‌ كشور و اكثریت‌ امكانات‌ اجتماعی‌، اقتصادی‌، فرهنگی‌ و سیاسی‌ متمركز شده‌ است‌.وقوع‌ یك‌ زمین‌ لرزه‌ به‌ بزرگی‌ زمین‌ لرزه‌ سال‌ 1357 طبس‌ در تهران‌ ویرانی‌ بسیار و زیانهای‌ مالی‌ و جانی‌ فراوانی‌ برجای‌ خواهد گذاشت‌.


ظاهراص درست‌ قبل‌ از وقوع‌ یك‌ زمین‌ لرزه‌، جریان‌ چشمه‌ ها و چاهها تغییر می‌كند.هرچه‌ به‌ زمان‌ وقوع‌ گسیختگی‌ و ایجاد زمین‌ لرزه‌ نزدیكتر می‌ شویم‌، میزان‌ تنش‌ انباشته‌ شده‌ در سنگ‌ های‌ سطحی‌،مخصوصاص بخشهای‌ نزدیك‌ به‌ گسل‌ فعال‌ بیشتر می‌شود.این‌ تغییرات‌ را می‌توان‌ توسط‌ دستگاههایی‌ به‌ نام‌ تنش‌ سنج‌ اندازه‌گیری‌ كرد.در چند مورد كه‌ آنتنهای‌ خاصی‌ به‌ این‌ منظور طراحی‌ و نصب‌ شده‌ بود، پیش‌ از وقوع‌ زمین‌لرزه‌ امواج‌ رادیویی‌ غیرمعمول‌ و غیر قابل‌ توضیحی‌ را دریافت‌ كرده‌اند.یكی‌ از مهمترین‌ مراحل‌ انجام‌ بررسی‌های‌ لرزه‌شناسی‌، تعیین‌ سن‌ رخدادهای‌ زمین‌لرزه‌ قدیمی‌ است‌ زیرا با داشتن‌ سن‌های‌ قابل‌ اعتماد از بررسی‌ها، ارزیابی‌ بهتر و مطلوبتری‌ از خطر زمین‌لرزه‌ در یك‌ ناحیه‌ داشت‌. جهت‌ تعیین‌ سن‌ لرزه‌های‌ قدیمی‌ از روشهای‌ تعیین‌ سن‌ نسبی‌ و تعیین‌ سن‌ مطلق‌ استفاده‌ می‌شود.


گاهی‌ بر اثر زمین‌لرزه‌ در مناطقی‌ كه‌ شدت‌ لرزه‌ زیاد است‌ درختان‌ آسیبهای‌ جدی‌ می‌بینند و شاخ‌ و برگ‌ و یا ریشه‌های‌ آنها قطع‌ می‌شود. بر اثر این‌ رویداد میزان‌ جذب‌ مواد غذایی‌ و نورخورشید توسط‌ گیاه‌ كاهش‌ یافته‌ و رشد گیاه‌ دچار اختلال‌ می‌شود. در طول‌ چند سال‌ پس‌ از رخداد زلزله‌ حلقه‌های‌ سالشمار درخت‌ در مقطع‌ عرضی‌ باریك‌تر دیده‌ می‌شوند بنابراین‌ در صورت‌ زنده‌ بودن‌ درخت‌ تا امروز می‌توان‌ زمان‌ وقوع‌ زلزله‌ را مشخص‌ كرد. البته‌ باید توجه‌ داشت‌ كه‌ خشكسالی‌ و یا فعالیتهای‌ آتشفشانی‌ نیز می‌توانند چنین‌ اشكالی‌ را پدید آوردند كه‌ به‌ دقت‌ باید از هم‌ تمییز داده‌ شود.


استالاكتیت‌ها و استالاگمیت‌ها كه‌ از فراوان‌ترین‌ ساختارهای‌ كارستی‌ هستند می‌ توانند در شناسایی‌ و تعیین‌ سن‌ لرزه‌های‌ قدیمی‌ منطقه‌ كمك‌ شایانی‌ كنند.


یك‌ ساختار استالاكتیتی‌ همواره‌ دقیقاص در زیر یك‌ ساختاراستالاگمیتی‌ قرار دارد و در صورت‌ رسم‌ محور فرضی‌ رشد آنها مشاهده‌ می‌كنیم‌ كه‌ محور رشد هر دو نسبت‌ به‌ لایه‌ های‌ آهكی‌ به‌ صورت‌ قائم‌ بوده‌ و فاقد هرگونه‌ ناپیوستگی‌ است‌. در صورتی‌ كه‌ منطقه‌ فعالیت‌ تكتونیكی‌ داشته‌ باشد، به‌ دلیل‌ جابجایی‌ ناشی‌ از گسل‌ها، محور رشد لایه‌های‌ متوالی‌، دیگر در یك‌ راستا نبوده‌ و ناپیوستگی‌های‌ در آن‌ مشاهده‌ می‌شود. همچنین‌ در اثر شدید بودن‌ لرزه‌، گاهی‌ استالاكتیت‌ها می‌شكنند و پس‌ از آن‌ به‌ طریق‌ دیگری‌ رشد می‌كنند. بنابراین‌ مشاهده‌ جابه‌جایی‌ در مقطع‌ این‌ ساختارها بیانگر یك‌ زمین‌لرزه‌ بوده‌ كه‌ توسط‌ روش‌ كربن‌ می‌توان‌ زمان‌ وقوع‌ زلزله‌ را تعیین‌ كرد.


بر اثر وقوع‌ زلزله‌ درمناطق‌ حاشیه‌ یی‌ دریاها و اقیانوسها تراسهای‌ ساحلی‌ ایجاد می‌شود كه‌ نسبت‌ به‌ ساحل‌ فعلی‌ در ارتفاع‌ بالاتری‌ قرار دارند. تعداد این‌ تراسها می‌ تواند نشانگر تعداد رخدادهای‌ لرزه‌یی‌ باشد.


از آنجا كه‌ عامل‌ تغییرات‌ آب‌ و هوایی‌ نیز می‌توانند در ایجاد تراسهای‌ مرتفع‌ دریایی‌ موؤثر باشد در زمان‌ بررسی‌ این‌ تراسها باید در شناسایی‌ عامل‌ ایجادكننده‌ دقت‌ فراوان‌ كرد.


یكی‌ از مهمترین‌ مراحل‌ انجام‌ بررسی‌های‌ لرزه‌شناسی‌، تعییین‌ سن‌ رخدادهای‌ زمین‌لرزه‌یی‌ قدیمی‌ است‌، زیرا با دانستن‌ سن‌های‌ قابل‌ اعتماد می‌توان‌ ارزیابی‌ بهتر و مطلوبتری‌ از خطر زمین‌لرزه‌ در یك‌ ناحیه‌ داشت‌. جهت‌ تعیین‌ سن‌ لرزه‌های‌ قدیمی‌ از روشهای‌ تعیین‌ سن‌ نسبی‌ و تعیین‌ سن‌ مطلق‌ استفاده‌ می‌شود.


به‌ نظر می‌رسد كه‌ سنگ‌ها قبل‌ از گسیختگی‌ اصلی‌ كمی‌ منبسط‌ می‌شوند. این‌ تورم‌ ناشی‌ از ایجاد درزه‌ها و شكستگی‌های‌ بسیار ریز و فراوان‌ در سنگ‌ است‌. در نتیجه‌ این‌ عمل‌ سرعت‌ امواج‌چ در سنگ‌ كم‌ شده‌ ولی‌ قابلیت‌ رسانای‌ الكتریكی‌ و قابلیت‌ نفوذ آن‌ بیشتر می‌شود بر اثر انبساط‌ سنگ‌، گاز رادون‌ محبوس‌ در كانیهای‌ دارای‌ اورانیوم‌ آزاد می‌شود. و به‌ این‌ ترتیب‌ مقدار آن‌ در آب‌ چشمه‌ها افزایش‌ می‌یابد.


قبل‌ از وقوع‌ زمین‌ لرزه‌ برخی‌ از حیوانات‌ از جمله‌ سگها و اسبها حالتی‌ ملتهب‌ و ناآرام‌ از خود نشان‌ می‌دهند.


 


شدت‌ و بزرگی‌ زمین‌لرزه‌


«شدت‌» یك‌ زمین‌لرزه‌ از روی‌ آثار خرابی‌ها و تاثیراتی‌ كه‌ زمین‌لرزه‌ بر انسان‌ و تاسیسات‌ می‌گذارد، مشخص‌ می‌شود. شدت‌ ارتعاشات‌ حاصل‌ از زمین‌لرزه‌ با یك‌ مقیاس‌ دوازده‌گانه‌ به‌ نام‌ «مركالی‌»، كه‌ بر مبنای‌ مقدار خسارات‌ سطحی‌ توصیف‌ می‌شود، مشخص‌ می‌شود. این‌ مقیاس‌ كه‌ كاملاص حالتی‌ كیفی‌ و توصیفی‌ دارد از یك‌ كه‌ نمایشگر ارتعاشاتی‌ بسیار ضعیف‌ و غیرمحسوس‌ است‌ شروع‌ می‌شود و به‌ دوزاده‌ كه‌ شدت‌ خرابی‌ آن‌ فاجعه‌آمیز است‌، ختم‌ می‌شود.


باید توجه‌ داشت‌ شدت‌ زمین‌لرزه‌ با افزایش‌ فاصله‌ از مركز آن‌ كاهش‌ می‌یابد. خطی‌ كه‌ تمام‌ نقاطی‌ كه‌ یك‌ شدت‌ بخصوص‌ از زمین‌لرزه‌ را تحمل‌ كرده‌اند به‌ هم‌ وصل‌ می‌كند به‌ نام‌ «خط‌ هم‌شدت‌» «خط‌ هملرز» می‌نامند.در شرایط‌ مساوی‌، هرچه‌ عمق‌ كانونی‌ زمین‌لرزه‌ كمتر باشد، قدرت‌ تخریب‌ آن‌ بیشتر می‌شود. گرچه‌ با دورشدن‌ از خاستگاه‌ زمین‌لرزه‌ از قدرت‌ تخریبی‌ آن‌ كاسته‌ می‌شود، ولی‌ امواج‌ زمین‌لرزه‌ ممكن‌ است‌ در رسیدن‌ به‌ خاكها یا محل‌ گسل‌های‌ دیگر تشدید شوند. از این‌ روست‌ كه‌ خطر زمین‌لرزه‌ معمولاص در زمین‌هایی‌ كه‌ از رسوبات‌ منفصل‌ تشكیل‌ شده‌اند، بیش‌ از نقاطی‌ است‌ كه‌ در زیر آن‌ سنگ‌ بستر قرار گرفته‌ است‌.


 


بزرگی‌


بزرگی‌ یك‌ زمین‌لرزه‌ مقیاسی‌ از میزان‌ انرژی‌ رها شده‌ را بدست‌ می‌دهد. هرچه‌ تنش‌ ذخیره‌ شده‌ در سنگ‌، قابل‌ از ایجاد گسیختگی‌ بیشتر باشد، مقدار انرژی‌ آزاد شده‌ و به‌ همراه‌ آن‌ بزرگی‌ زلزله‌ افزایش‌ خواهد یافت‌. «بزرگی‌» زمین‌لرزه‌ رابطه‌های‌ مستقیم‌ با مقاومت‌ سنگ‌ها نیز دارد. هرچه‌ سنگ‌ مقاوم‌تر باشد، تنش‌ زیادتری‌ لازم‌ است‌ تا آن‌ را بشكند و در نتیجه‌ پس‌ از شكستن‌، انرژی‌ بیشتری‌ آزاد می‌كند.


بزرگی‌ زمین‌لرزه‌ را از روی‌ دامنه‌ امواج‌ ثبت‌ شده‌ در لرزه‌نگاشت‌ تعیین‌ می‌كنیم‌. مفهوم‌ بزرگی‌ را اول‌ بار دانشمندی‌ به‌ نام‌ «ریشتر» و آن‌ هم‌ برای‌ زمین‌لرزه‌های‌ ایالت‌ كالیفرنیای‌ امریكا «محدوده‌ گسل‌ معروف‌ سن‌اندریاس‌» ارایه‌ داد. امروزه‌ از تعریفی‌ كه‌ ریشتر برای‌ بزرگی‌ بیان‌ داشته‌ در دیگر نقاط‌ جهان‌ نیز بهره‌ گرفته‌ می‌شود. همان‌ گونه‌ كه‌ می‌دانیم‌ امواج‌ زمین‌لرزه‌ با دورشدن‌ از مركز بتدریج‌ مستهلك‌ شده‌ و از دامنه‌های‌ ارتعاشات‌ آن‌ كاسته‌ می‌شود.





نوع مطلب :
برچسب ها :


صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كد تقویم

ابتدا نیت كنید

سپس برای شادی روح حضرت حافظ یك صلوات بفرستید

.::.حالا كلید فال را فشار دهید.::.

برای گرفتن فال خود اینجا را كلیك كنید
دریافت کد فال حافظ برای وبلاگ